KELLER Nieuwsbrief

Communicatie wordt steeds belangrijker. Zowel tussen producten als tussen mensen. Met onze nieuwsbrief ontvang je iedere twee maanden kort en krachtig KELLER nieuws.

Ter land en ter zee - Bodemonderzoek is key voor bouwwerken

20201125 0003Een windmolen op zee moet niet op een laag drijfzand staan. En vraagt een andere fundering dan een boorplatform. Op het land is de bodem in bijna iedere uithoek van ons land weer anders. Dus welke fundering je kiest, hangt af van de precieze bodemcondities op je bouwlocatie.

De sensoren van KELLER vind je in heel verschillende toepassingen. OEM-sensoren worden nog weer eens in heel toepassingsspecifieke producten verwerkt. Zoals bij Fugro. Een bedrijf waar we best trots op mogen zijn, want met zo’n 9.500 medewerkers, waaronder 400 R&D-ingenieurs en experts is het werkzaam in 61 landen!

Op bezoek bij Fugro in Nootdorp krijgen we een kijkje in de keuken van bodemonderzoek. Van slib tot graniet en van klei tot diepzee. En daar komen wat spannende verhalen uit, kunnen we vast verklappen! We hebben een afspraak met Gerry Sinjorgo, manager van de transducerproductie, die ons vertelt wat er bij komt kijken en laat zien hoe Fugro haar producten garandeert van zeer hoge kwaliteit. Illustratief is de vloer in de ruimte waar de sondes worden opgebouwd. Spiegelglad en schoon en onbewust krijg je de neiging om schaatsbewegingen te gaan maken als je schoenen met leren zolen draagt. Die vloer wordt aan het eind van ons bezoek leeggeruimd. Want wat blijkt? Hij moet nog een stuk gladder. Zodat de reinheid in de ruimte nog even wat hoger wordt. 

20201125 0004Weerstand
Goed, terug naar dat bodemonderzoek. Want daarbij komen we KELLER tegen. In sondes die de weerstand registreren als de sonde in de bodem wordt gedrukt. Daarmee krijg je een profiel van de bodem op de plaats van de sondering. Je ziet welke grondsoorten en -lagen en op die specifieke plaats aanwezig zijn en hoe de stabiliteit van het grondpakket is.

“We werken veel in de offshore. Voorheen was dat veel voor de olie- en gassector maar de laatste tijd is dat meer met windmolens. Die staan dichter bij de kust waar de grond harder is en je dus een steviger type sonde nodig hebt.” Niet alleen voor de constructies op zee, maar ook voor de infrastructuur om de energie, de olie of het gas naar land te krijgen, is bodemonderzoek nodig. Dan is er nauwe samenwerking nodig tussen de mensen die het bodemonderzoek op zee en die het op land doen. Het hele traject van de kabel- of leidingroute moet worden onderzocht. Dat traject wordt uitgegraven, de transportleiding wordt in een geul gelegd en - ook op de zeebodem - afgedekt. “Je wilt geen risico lopen dat een visser met zijn netten een leiding raakt. Is de bodem onder het traject slap, dan loop je het risico dat een leiding gaat verzakken en knikken, met alle gevolgen van dien.”

Ook op het land is het voorkomen van verzakking van leidingen een belangrijke reden voor sondering. Maar ook bij dijkverzwaringen en funderingen van bouwwerken en eigenlijk alles van enig gewicht dat - liefst langer dan een poosje - recht op de bodem moet blijven staan.

20201125 0002Sondes
Op het bureau van Gerry liggen twee conussen met bouwtekeningen. Twee nieuwe types, zo blijkt. Speciaal ontwikkeld voor de hardere zeebodemlagen waar de windmolenparken verrijzen. Alle sondes worden in Nootdorp geproduceerd, geijkt en geservicet. Ze zijn allemaal voor eigen gebruik van Fugro, binnen de diverse entiteiten over de hele wereld. “Iedere entiteit heeft zijn eigen conussen. We hebben daarom wel vijftig verschillende soorten die allemaal eigen parameters hebben die gemeten worden. Zo hebben we sondes die zijn voorzien van een magnetometer om de grondgesteldheid te bepalen met betrekking tot de aanwezigheid van staal.” Een vragende blik levert direct wat voorbeelden op. “Je kunt zo zien of er bijvoorbeeld bommen of wrakken in de buurt liggen. In de strook voor de Belgische en Franse kust bijvoorbeeld, zijn in de Tweede Wereldoorlog veel bommen gelost. Piloten van bommenwerpers die door slecht zicht of andere oorzaken hun bommen niet konden afwerpen, moesten die wel kwijt voordat ze terugvlogen naar hun basis. Dit werd dan voor deze kuststrook in zee gedaan. Daarmee wonnen ze ook direct snelheid, die nodig was om snel uit het zicht van de vijand te geraken.”

Avonturenboek
Niet zo lang geleden werd er nog een vliegtuigwrak uit de Tweede Wereldoorlog gelokaliseerd en kon eindelijk duidelijkheid worden geboden aan nabestaanden. Bij de zoektocht online naar dit specifieke verhaal, stuiten we op verschillende zoekacties waar Fugro aan meewerkte. Vermiste duikboten, vliegtuigen, scheepswrakken. Je zou er zo een avonturenboek mee kunnen vullen. Fugro was ook betrokken bij het zoeken naar de MH370. Maar liefst twee jaar lang werd er voor de kust van Australië gezocht.

De magnetometer is geïntegreerd in de sonde en stopt tijdig met sonderen als staal wordt gedetecteerd. “De sonde kan twee meter in het rond ‘kijken’, zowel in de richting X, Y als in Z. We kunnen daarmee precies aangeven waar er iets te bergen valt. Binnen de twaalf-mijl-zone worden juist die windmolens gebouwd en met dit onderzoek zorgen we én voor de juiste fundering én vrijwaren we de plaats van zogenaamde geo-hazards.”

Kast kleinGeleidbaarheid
Andere paramaters die de sonde meet zijn temperatuur en geleidbaarheid. “Zowel de elektrische geleidbaarheid als de temperatuurgeleidbaarheid wordt gemeten. “Als het heel hard waait, komt er veel stroom over de leiding van een windmolen. Die moet dan niet oververhitten. Dan wil je weten of de grond de warmte af kan voeren of dat je extra isolatie moet toepassen op de kabel of leiding. Want datzelfde geldt ook voor olie en gas. Je kunt het natuurlijk wel benaderen als je de samenstelling van de grondlagen kent, maar het meten is toch nauwkeuriger. En zo kunnen we ervoor zorgen dat alles zo optimaal mogelijk wordt uitgevoerd. Dat is ook van belang voor de fundering. Hoe nauwkeuriger je bent, hoe minder overdimensionering de bouwer van de windmolens uit hoeft te voeren. Dat scheelt enorm in de kosten bij de enorme afmetingen die er bij windmolens komen kijken. Het maakt nogal wat uit of de funderingspalen een slagje dunner kunnen of juist niet.”

Seismiek
Nog een belangrijke parameter, juist voor windmolens, is seismiek. “Bij windmolens heb je voortdurend te maken met trillingen. De fundering is daarom anders ontworpen dan bijvoorbeeld bij een olieplatform. Je wil dan ook de schuifsterkte van de grond in beeld hebben, oftewel de viscositeit van de vaste stof. Zandkorrels, grondkorrels en waterspanning hebben een onderlinge reactie op elkaar. Is er sprake van een wateroverspanning, dan heb je effectief te maken met drijfzand. Niet erg stabiel voor een fundering.” Hij lacht en vervolgt: “De drukopnemer meet de waterdruk in de grond. De weerstand wordt gemeten in de punt van de conus, de mantel meet de kleef. Je kunt namelijk in sommige situaties ook funderen met behulp van kleefpalen. Denk je maar eens in hoe je de stok van een parasol in het zand duwt, als je op het strand bent. Het eerste stuk gaat makkelijk, dan wordt het wat lastiger, maar nog steeds kun je de stok diep in het zand duwen. Wil je hem aan het eind van je stranddag weer meenemen, dan trek je hem zo uit de grond. Geen probleem. Dat is heel anders als je hem in een kleibodem zou duwen. Zand heeft een hoge puntweerstand en een lage wrijving, bij klei is het precies andersom. De weerstand zegt iets over de samenstelling en de sterkte van de grond. En we willen met het onderzoek alle lagen in kaart brengen. Want als je twee sterke lagen hebt met daartussen een zwakke, dan kun je het effect krijgen van een tompouce, waarbij bij druk de vulling naar de zijkanten weg wordt gedrukt.”

20201125 0005Geaccrediteerd lab
We nemen een kijkje in het kwaliteitslaboratorium. De kwaliteit van de sondes wordt bewaakt in het eigen geaccrediteerde lab. “Wij hebben een accreditatie voor ons laboratorium en mogen dus zelf ijken. We hebben hier de test- en meetapparatuur in huis waarmee we de conussen kunnen kalibreren. Daarmee zijn het gedrag van onze conus en de metingen heel erg nauwkeurig te maken. Sowieso zijn onze technieken ontwikkeld voor de toepassing in de olie en gas. Daar hebben we heel veel ervaring mee opgedaan. Voor windmolens is het allemaal veel eenvoudiger, dat betekent dat wij eigenlijk supernauwkeurig meten en dat voordeel is direct voor de bouwer. We zijn uiteindelijk wel een factor twee nauwkeuriger dan een aantal andere partijen in de markt, wat dus met name bij windmolenparken een groot verschil maakt. Daarbij krijgen onze opdrachtgever een totaalpakket van ons, metingen, analyse en advies met één aanspreekpunt.”

Dat eigen lab is geaccrediteerd door de RvA volgens ISO 17025 en bouwt dus niet alleen nieuwe conussen, maar kalibreert, repareert en reviseert ook gebruikte conussen. “We bouwen ongeveer vierhonderd nieuwe per jaar. Soms omdat conussen bij het sonderen beschadigd zijn, soms omdat we een nieuw type willen, zoals de sterkere types die we net op mijn bureau zagen liggen. Sondes kunnen door verschillende oorzaken defect raken. Zo kan het gebeuren dat in kleilagen een waterpocket is opgesloten waarbij de conus ineens een enorme waterspanning voor zijn kiezen krijgt. Die piek kan zo groot zijn, dat de opnemer beschadigt.”

Regelmatig kalibreren
Hoe vaak er gekalibreerd moet worden, hangt van verschillende factoren af. Soms na een project, soms iedere maand. Alle conussen van Fugro komen naar Nootdorp voor kalibratie en revisie, of ze nu gebruikt zijn in de Golf van Mexico of in de Noordzee. De omstandigheden van de metingen zijn overal anders. Bij West-Afrika is de zee drie kilometer diep, de No20201125 0001ordzee zo’n zeventig meter. Hoe dieper er gemeten moet worden, hoe duurder de meting, maar ook de exploitatie is. Daarom is de Noordzee zo ideaal voor windmolens.”

Gerry laat in de werkplaats wat verschillende sondes zien. Een bolvormige voor het meten in slib. “Om de weerstand in slib te kunnen bepalen, heb je een veel groter contactoppervlak nodig. Dit pas je bijvoorbeeld toe in rivierbeddingen.” De elektronica in de conussen is van groot belang. En daar past de goede prijs/kwaliteitverhouding van de Keller-sensoren dus heel goed in. “De betrouwbaarheid, zowel van de producten als van de levering, is hoog. We hebben vijf of zes verschillende opnemers van KELLER in gebruik. We gebruiken nog een paar andere fabricaten voor hele specialistische toepassingen. Maar we zijn erg tevreden met de high-end producten van KELLER, die zeer nauwkeurige resultaten leveren.”

Duurzaam
Met betrouwbare producten kun je duurzame resultaten leveren en dat past bij de strategie van Fugro. Het prachtige pand waarin we op bezoek zijn, is energieneutraal. Waar mogelijk is gebruik gemaakt van bamboe, er zijn zonnepanelen toepast, een waterpomp, een grijswatercircuit en alle bouwmaterialen hebben een herkomst binnen Europa. “We willen onze footprint zoveel mogelijk reduceren, ook met onze schepen, waarop biobrandstoffen gebruiken. We willen daar ons steentje in bijdragen. We vinden het ook belangrijk om dat uit te stralen, want goed voorbeeld… “

We kreggen van Gerry een artikel toegestuurd met nóg meer avonturen. Dat delen we natuurlijk graag!
The search for HMAS AE1

https://www.keller-holland.nl/druksensoren-druksensor-drukopnemers

Nieuwsbriefarchief