KELLER Nieuwsbrief

Communicatie wordt steeds belangrijker. Zowel tussen producten als tussen mensen. Met onze nieuwsbrief ontvang je iedere twee maanden onze nieuwsbrief. Kort en krachtig op de hoogte van wat onze zintuigen in de markt opgemerkt hebben.

Nederland waterland

20190417 0001En laat dat nou net ons ding zijn
In ons land wordt de waterstand op allerlei manieren gemeten. En daar mag Keller vaak een mooie rol in vervullen. We zijn op bezoek bij Ronald Essenstam, medewerker rioleringstechniek bij de Gemeente West Maas en Waal en hij vertelt ons over wat daarbij komt kijken. Binnen de taakstelling van de gemeente, tenminste.

Ronald Essenstam werkt sinds een jaar of zes bij deze gemeente. “De metingen werden vroeger handmatig gedaan met een peillint. Aan het uiteinde van dat lint zit een sensor die gaat piepen als hij in contact komt met water. Je laat dat lint zakken in de peilbuis en kunt zo aflezen wat de grondwaterstand was.” Hij laat zo’n lint zien en demonstreert de werking ervan. Vandaag de dag werkt hij het liefst met de luchtdrukgecompenseerde sensoren van Keller. Die zijn voorzien van een datalogger. Dat ze luchtdrukgecompenseerd zijn, is een groot voordeel van deze sensoren.” Daarnaast, vertelt Essenstam, is ook de lange levensduur van de batterij een groot voordeel. “Ze hebben geen stroomvoorziening nodig. Dus kunnen op iedere locatie worden ingezet.”

Verschillende metingen
In ons land worden allerlei verschillende metingen gedaan. De metingen die relevant zijn voor de taak van de gemeente zijn de metingen in het rioleringsstelsel, grondwatermetingen, rivierwaterstandmetingen en metingen in drainagestelsels. Al die metingen worden verwerkt in het rioolsysteem Aquaview. Dat systeem van de leverancier van de pompen en pompbesturingen verzamelt de data van alle rioleringspompinstallaties maar ook de data van de dataloggers van de Keller-sensoren. Daarmee is er snel inzicht in de watersystemen en kan er adequaat worden gereageerd.

20190417 0009We gaan mee het veld in en Ronald laat zien hoe het peilen in zijn werk gaat. Hij heeft een mooie locatie opgezocht, ergens in een natuurparkje loodst hij ons naar een peilbuis. Na het openen van de deksel haalt hij de datalogger, kabel en sensor uit de peilbuis om te laten zien hoe dat eruit ziet. De kabel is bruin gekleurd van het ijzer in het water. Nadat hij alles weer netjes op zijn plaats heeft gezet, sluit hij zijn laptop met een kabeltje aan op de datalogger. Die wordt in een mum van tijd uitgelezen en de data is klaar om in het systeem tot informatie te worden verwerkt.

Vanachter het bureau
De gegevens die hij verzamelt, zijn niet dagelijks nodig en het uitlezen - iedere drie maanden - is voor hem en zijn collega’s dus een kleine moeite. “Je kunt de loggers instellen om frequenter te meten als we boven een bepaalde waarde uit komen. Dan zou je namelijk kunnen verwachten dat bijvoorbeeld door hoge rivierstanden het water ineens harder gaat stijgen en dat willen we natuurlijk wel goed in de gaten houden. Standaard wordt er één keer per dag gemeten en die meting wordt gelogd.” Inmiddels levert Keller systemen met een LoRa-zender, waardoor hij helemaal het veld niet meer in zou hoeven. Ronald ziet daar wel de meerwaarde van, afhankelijk van het type meting. Met een LoRa-transmitter kun je maximaal iedere tien minuten een meting communiceren. Voor sommige situaties wil je de informatie sneller hebben en dan heb je dus een sensor met een modem nodig. De meerwaarde van LoRa zit hem in het feit dat die sensoren weinig energie verbruiken en daardoor lang, zelfs tien jaar of langer, op een kleine geïntegreerde batterij kunnen functioneren.

“Voorheen werden alle metingen in het land twee keer per maand handmatig gedaan. Bij de dataloggers kun je de frequentie van de meting dus instellen. Daarmee wordt je data veel nauwkeuriger en zie je ook de pieken en dalen die je anders gemist zou hebben. Ook als die kortstondig zijn, is het wel van belang om die te kennen. We krijgen met de Kellerloggers echt goede data waarmee we mooie grafieken kunnen maken om zo de trends goed te bewaken. We willen daarom steeds meer loggers gaan toepassen.”

Waterhuishouding
In de waterhuishouding van een gebied staat alles met elkaar in verbinding. Is het grondwater zo hoog dat het overlast veroorzaakt, dan moet dat worden afgevoerd. Dat gebeurt bijvoorbeeld met drainagebuizen die onder het maaiveld liggen. Grondwatermetingen geven aan of draineren nodig is. Bij zware regenval moet het hemelwater worden afgevoerd. Het water dat tijdens een regenbui valt, stroomt naar de riolering, verdampt of zakt weg in de bodem. Het regenwater dat wegzakt in de bodem zal gedeeltelijk naar een sloot of drainage stromen. Als de drainage niet of niet goed meer functioneert, kan het water niet meer worden afgevoerd. De verschillende metingen laten dus ook zien of de drainage nog wel goed draineert.

In het gebied waar Ronald over waakt, speelt de waterstand in de rivieren ook een belangrijke rol. De gemeente ligt in een kom, opgesloten tussen de Waal en de Maas. Hoog water in de rivieren, betekent kwelwater dat soms zelfs boven het maaiveld staat. “De rivierwaterstanden krijgen we van Rijkswaterstaat. Die zijn voor iedereen vrij beschikbaar en die gebruiken wij dus ook. Die waterstanden laten grote schommelingen zien die in ons gebied direct van invloed zijn op de grondwaterstanden. Alle informatie die wij hebben, delen wij weer met het waterschap.”

PixabayRiolering
Er zijn in dit gebied maar liefst twintig rioolgemalen. Maar de hoeveelheid water die kan worden afgevoerd via het riool, kent een maximum. Als het niveau in de riolering te hoog wordt, dan stroomt het teveel aan water direct of via een berging naar een overstort. Die overstort moet nauwkeurig worden bijgehouden, want de gemeente en het waterschap willen inzicht hebben in het aantal overstorten, de duur van een overstort en de hoeveelheid vuil water die wordt overgestort. “Daarvoor zitten er aan de overstortwand ook Kellerloggers. Deze loggers meten elk uur het niveau maar als het niveau bijna op overstorthoogte is gaat de logger elke 10 seconden loggen om de overstort zo nauwkeurig mogelijk in kaart te brengen. Met behulp van een berekeningsmodule in de uitleessoftware kan zo worden bepaald hoeveel water er in welk tijdsbestek is overgestort. Als je snel over de rapportage wil beschikken kan je een GPRS-modem toepassen om de logger vanuit kantoor uit te lezen.”

Grondlaag
De peilbuizen die Ronald gebruikt, zijn redelijk standaard qua diepte. Ze gaan zo’n tweeënhalf tot drie meter de grond in. Daarmee wordt het freatisch grondwater gemeten. Dat wil zeggen, het grondwater in de bovenste grondlaag, waar de waterdruk alleen afhangt van de hoogte van de waterkolom. De informatie hieruit wordt ook gebruikt om te kijken welke maatregelen bijvoorbeeld bij bouwprojecten nuttig en zinvol zijn.

“Iedereen heeft in het waterbeheer een ander belang en het is aan ons om al die belangen af te wegen en zo goed mogelijk te dienen. De burger wil de voeten droog en geen water terug in het toilet. Het waterschap wil niet te veel vuil water in de sloten en de boeren willen een werkbaar grondwaterniveau.” En is het grondwater te laag, dan zijn niet alleen de boeren ongelukkig, maar zoals we recent in het nieuws hoorden, ook de huiseigenaren. En daarin vervult dus iedere laag van de rijksoverheid een rol, zie ook het kader.


Betrokken overheden bij waterbeheer
In ons land hebben we - hoe kan het ook anders - de Waterwet. Daarin staan de verantwoordelijkheden beschreven van de verschillende betrokken overheden. Dit zijn:

  • Rijksoverheid
    De rijksoverheid is verantwoordelijk voor het nationale beleid en landelijke maatregelen. Daarnaast is het Rijk verantwoordelijk voor de normen voor waterveiligheid van de primaire waterkeringen. Dit zijn dijken en duinen die het land beschermen tegen water uit zee en de grote rivieren.
  • Provincie
    De provincie is verantwoordelijk voor de vertaling van het nationale waterbeleid naar regionale maatregelen. De provincie heeft voor een deel van het waterbeheer ook operationele taken. Zo ligt het beheer van de grondwaterkwaliteit bij de provincie. Dit wordt gedaan met behulp van het primaire meetnet. Doel van een primair grondwaterstandmeetnet is het vastleggen van de grote lijnen van het (grond)watersysteem in de provincie. Met dit meetnet kunnen regionale veranderingen in het systeem worden gevolgd.
  • Waterschappen
    De waterschappen stellen beheerplannen op voor de waterkwaliteit in hun gebied. Het waterschap is ook verantwoordelijk voor de regionale waterkeringen. Deze beschermen het land bijvoorbeeld tegen water uit kanalen.
  • Gemeenten
    Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het grondwater in de bewoonde gebieden en zorgt voor de afvoer van afvalwater en overtollig regenwater via de riolering. De gemeentelijke meetnetten behoren tot de secundaire meetnetwerken.

Nieuwsbriefarchief